TechTVZone

ฉากมืดในหนังเห็นแต่สีดำ ปรับความสว่างและแกมมาให้เห็นรายละเอียด

ฉากมืดในหนังเห็นแต่สีดำ ปรับความสว่างและแกมมาให้เห็นรายละเอียด
ที่มา: Wikimedia Commons

ตัวละครเดินเข้าไปในป่ากลางดึก เสียงกิ่งไม้หักดังมาจากด้านซ้าย มีเสียงหายใจหอบใกล้เข้ามา แต่บนจอมีแค่ก้อนสีดำขนาดใหญ่กับจุดสว่างเล็กๆ ที่น่าจะเป็นไฟฉาย เราได้ยินทุกอย่าง แต่ไม่รู้เลยว่าเกิดอะไรขึ้น

อาการแบบนี้เรียกกันว่าดำจม (Black Crush) คือรายละเอียดในโทนมืดถูกกดจนเป็นสีดำก้อนเดียว บางส่วนมาจากหนังที่ตั้งใจถ่ายให้มืด แต่อีกส่วนมาจากการตั้งค่าทีวีที่ไม่เข้ากับห้อง ซึ่งแก้เองได้

เตรียมห้องและฉากทดสอบ

จัดห้องให้เหมือนเวลาดูหนังจริง ปกติดูตอนปิดไฟก็ปิดไฟตอนปรับ เพราะตาเรามองโทนมืดต่างกันมากตามแสงรอบตัว ค่าที่พอดีในห้องสว่างอาจกลายเป็นสีเทาซีดเมื่อปิดไฟหมด

ถ้าชอบดูในห้องมืดสนิทแล้วล้าตา อาจเปิดแสงนวลๆ ไว้หลังจอ ดูรายละเอียดได้ในการติดไฟด้านหลังทีวีเพื่อลดความล้าของตา และควรติดก่อนเริ่มปรับภาพ

ฉากทดสอบควรเป็นฉากมืดจากหนังที่เราจำได้ว่าควรเห็นอะไร เช่น ห้องที่มีเงาตามมุม กดหยุดภาพไว้ แล้วหาอีกฉากที่มีทั้งท้องฟ้าสว่างและเงาเข้ม เพื่อเช็กว่าแก้โทนมืดแล้วโทนสว่างไม่พังตาม

ปรับทีละค่า

ชื่อเมนูในข้อต่อไปนี้ต่างกันตามผู้ผลิตและรุ่น ถ้าหาไม่เจอให้เปิดคู่มือหรือหน้าสนับสนุนของผู้ผลิต และควรจดค่าเดิมไว้ก่อนเปลี่ยนทุกครั้ง

  1. เปลี่ยนโหมดภาพก่อน ออกจากโหมดสดใสหรือโหมดไดนามิก ซึ่งมักดันคอนทราสต์จนเงาดำทึบ เลือกโหมดที่ตั้งชื่อเกี่ยวกับภาพยนตร์หรือโหมดมาตรฐานเป็นจุดเริ่มต้น
  2. ปิดตัวช่วยคอนทราสต์อัตโนมัติ ฟังก์ชันอย่างไดนามิกคอนทราสต์ หรือการปรับระดับดำอัตโนมัติ มักทำให้ส่วนที่มืดอยู่แล้วมืดลงไปอีก ปิดไว้ระหว่างปรับ ถ้าปรับเสร็จแล้วอยากลองเปิดค่อยเทียบอีกที
  3. ตั้งแสงพื้นหลังให้พอกับห้อง ค่าที่มักชื่อว่าแสงพื้นหลัง (Backlight) หรือความสว่างของจอ คือตัวคุมความสว่างรวมทั้งภาพ ห้องสว่างก็เพิ่ม ห้องมืดก็ลด อย่าใช้ค่านี้แก้ปัญหาเงาดำทึบ เพราะมันยกทั้งภาพขึ้นพร้อมกัน
  4. ปรับความสว่าง (Brightness) เพื่อหาระดับดำ บนทีวีหลายรุ่น ค่านี้ไม่ได้ทำให้ทั้งจอสว่างขึ้นอย่างที่ชื่อบอก แต่คุมว่าสีดำเริ่มต้นตรงไหน ค่อยๆ เพิ่มทีละขั้นจนเริ่มเห็นรอยพับเสื้อหรือมุมห้องในฉากทดสอบ แล้วหยุดก่อนที่ส่วนที่ควรดำสนิทจะกลายเป็นสีเทา
  5. ขยับแกมมา (Gamma) ทีละขั้น แกมมากำหนดว่าโทนจากมืดไปกลางไล่ขึ้นมาอย่างไร ถ้าดำสนิทถูกแล้วแต่เงาครึ่งมืดยังจม ลองเลื่อนแกมมาไปทางที่ทำให้โทนมืดเปิดขึ้นหนึ่งขั้น แต่ละผู้ผลิตกำหนดทิศของตัวเลขต่างกัน จึงต้องดูผลบนจอแทนการจำตัวเลข
  6. เช็กระดับดำของช่อง HDMI ถ้าภาพจากกล่องหรือเครื่องเล่นมืดผิดปกติแต่แอปในตัวทีวีปกติ อาจเป็นเพราะช่วงสัญญาณ (เมนูมักชื่อระดับดำ HDMI หรือช่วงสี RGB) ของต้นทางกับทีวีตั้งไม่ตรงกัน ให้ตั้งทั้งสองฝั่งให้ตรงกันตามคู่มือ
  7. ดูแยกกรณี HDR หนังที่เล่นแบบ HDR จะใช้การตั้งค่าคนละชุดกับภาพปกติ และในห้องที่สว่างมาก HDR อาจดูมืดกว่าที่คาด ทีวีบางรุ่นมีตัวเลือกปรับโทนสำหรับ HDR แยก ถ้าอยากเข้าใจว่า HDR ทำงานอย่างไร อ่านต่อได้ที่เรื่องอัตรารีเฟรชกับภาพ HDR

ปรับเสร็จแล้ว เล่นฉากทดสอบต่อสักพักจนตาชิน ถ้าสีผิวหรือสีโดยรวมยังแปลก ให้ไล่ปรับค่าอื่นต่อตามวิธีตั้งภาพทีวีด้วยสายตาเมื่อไม่มีเครื่องมือวัด

บางครั้งความมืดก็เป็นความตั้งใจของผู้สร้าง เช่น สารคดีที่ถ่ายในหมู่บ้านตอนค่ำด้วยแสงกองไฟ อย่างงานที่เล่าเรื่องราวของชาวไทโส้ซึ่งตั้งบ้านเรือนอยู่เชิงเทือกเขาภูพาน ฉากแบบนี้ไม่ควรสว่างเท่ากลางวัน แค่ควรเห็นใบหน้าคนได้ชัดพอ

บ้านคุณดูหนังกันตอนบ่ายที่แดดยังส่องเข้าห้อง หรือตอนดึกหลังปิดไฟเป็นส่วนใหญ่ สองช่วงนี้ต้องการค่าไม่เหมือนกัน ถ้าทีวีบันทึกโหมดภาพได้หลายชุด การแยกชุดกลางวันกับกลางคืนอาจคุ้มกว่าการหาค่าเดียวที่ใช้ได้ทุกเวลา